เรื่องวุ่นๆ ของแบบทดสอบรอร์ชาค กับ ความท้าทายของวิชาชีพจิตวิทยา

rorschach-test-essayshark

หลายสัปดาห์ก่อน อาจารย์ท่านหนึ่งที่เคยสอนผมตอนปริญญาตรีโทรมาหา ผมค่อนข้างแปลกใจพอสมควรที่ท่านโทรมา ท่านเริ่มต้นทักทายด้วยการถามไถ่สารทุกข์สุขดิบ ก่อนจะเข้าเรื่องที่เป็นเหตุให้ท่านโทรมา

ท่านบอกว่าบทความที่ผมเคยเขียนเกี่ยวกับแบบทดสอบรอร์ชาคนั้นมีปัญญาบางอย่าง สมาคมนักจิตวิทยาคลินิกไทยมีความกังวลใจเกี่ยวกับแบบทดสอบชิ้นนี้ ที่มีการเปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับแบบทดสอบและภาพบางภาพจากแบบทดสอบ ซึ่งเป็นเรื่องที่นักจิตวิทยากังวลมากหากมีการเผยแพร่แบบทดสอบมาตรฐานที่ใช้กันอยู่ ทางสมาคมจึงอยากให้ติดต่อกับผู้เผยแพร่เพื่อนำบทความชิ้นนี้ออกจากเว็บไซต์

แม้ผมจะไม่เห็นด้วย เนื่องจากบทความที่ผมเผยแพร่นั้น ผมถอดความจากสารานุกรมทางจิตวิทยาเล่มหนึ่งมา ขึ้นชื่อว่าสารานุกรม ก็บ่งบอกอยู่แล้วว่า เนื้อหาในนั้นเป็นความรู้ทั่วๆ ไปที่ใครๆ ก็อ่านได้ บทความรอร์ชาคที่ผมนำมาจากสารานุกรมเล่นนี้ก็ไม่ได้มีรายละเอียดเชิงลึกใดๆ เลย นำเสนอแต่เพียงภาพกว้างๆ ของแบบทดสอบรอร์ชาคเท่านั้น ซึ่งจะว่าไปใครๆ ก็สามารถหามาอ่านได้ ส่วนภาพที่ผมนำมาประกอบ ก็มาจากอินเตอร์เน็ตที่มีการเผยแพร่กันอย่างแพร่หลายในเมืองนอก

แต่เอาเถอะ ในเมื่ออาจารย์ร้องขอมา ผมก็ยินดีทำตาม แม้จะไม่เห็นด้วย ผมเคารพอาจารย์ แต่รู้สึกผิดหวังในสมาคมนักจิตวิทยาคลินิกไทย ผมไม่เข้าใจว่าพวกเขาจะกังวลอะไร ในเมื่อบทความชิ้นนี้ไม่ได้มีรายละเอียดเชิงลึกใดๆ แม้แต่น้อย คนอ่านอ่านแล้วก็ไม่มีทางเข้าใจการแปลผลอยู่ดี หรือหากพวกเขาอยากเข้าใจจริงๆ เว็บไซต์เมืองนอกก็มีสิ่งเหล่านี้เผยแพร่อยู่เป็นจำนวนมาก

วันนี้ (9 เม.ย. 55) ผมเข้า wikipedia เปิดหาข้อมูลเกี่ยวกับแบบทดสอบรอร์ชาค พบข้อมูลที่น่าตกใจมากว่า แบบทดสอบรอร์ชาคมีการเผยแพร่ออกสู่สาธารณะตั้งแต่ปี 1983 ในหนังสือ Big Secret โดยนักเขียนที่ชื่อ William Poundstone แต่นั่นก็ยังเผยแพร่อยู่ในวงจำกัด จนกระทั่งในปี 2009 Dr.James Heilman ได้นำภาพทั้ง 10 ภาพ พร้อมกับรายละเอียดของการแปลผลมาเผยแพร่ใน wikipedia ทำให้แบบทดสอบรอร์ชาคไม่เป็นความลับอีกต่อไป เพราะใครๆ ที่เข้าถึงอินเตอร์เน็ตได้ ก็สามารถอ่านรายละเอียดเกี่ยวกับแบบทดสอบนี้ได้

การกระทำของ Dr.Heilman ก่อให้เกิดการถกเถียงในวงกว้างเกี่ยวกับเรื่องนี้ ทั้งในแง่กฎหมายและในแง่ของจรรยาบรรณทางวิชาชีพ ในแง่กฎหมายนั้น ลิขสิทธิ์ของแบบทดสอบรอร์ชาคอาจจะหมดลงไปแล้ว ทำให้ไม่สามารถฟ้องร้องได้ เนื่องจาก Hermann Rorschach ผู้คิดค้นแบบทดสอบนี้เสียชีวิตไปเกิน 70 ปีแล้ว ทำให้ใครๆ ก็นำแบบสอบนี้มาใช้ประโยชน์ได้ แต่ในแง่จรรยาบรรณยังมีข้อโต้แย้งมากมาย ในมุมมองของ Dr.Heilman เขาเชื่อว่าแบบทดสอบนี้ควรจะได้รับการตรวจสอบในวงกว้างถึงความถูกต้องและเที่ยงตรงของมัน

ผมขอขยายความเพิ่มเติมแล้วกันครับ เนื่องจากแบบทดสอบรอร์ชาคเป็นแบบทดสอบชนิดโปรเจคทิฟ (projective test) ทำให้ต้องอาศัยการตีความจากผู้แปลผล ซึ่งเกิดความคลาดเคลื่อนและอคติได้ง่าย อย่างไรก็ตาม นักจิตวิทยาเชื่อว่าแม้จะมีข้อจำกัดอยู่บ้าง แต่แบบทดสอบรอร์ชาคก็ยังมีประสิทธิภาพอยู่ แต่ Dr.Heilman ไม่คิดเช่นนี้ เขาเชื่อว่านักจิตวิทยาที่ออกมาโต้แย้งเขาเป็นเพียงการปกป้องวิชาชีพตัวเองเท่านั้น โดยการทำให้เรื่องนี้เป็นความลับต่อไป ดังนั้นสิ่งที่ Dr.Heilman ทำ เรียกได้ว่าเป็นการท้าทายวิชาชีพจิตวิทยาอย่างรุนแรง

การโต้แย้งกันในเรื่องนี้ยังไม่จบลงง่ายๆ ครับ เพราะมีทั้งฝ่ายที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย ตอนนี้เว็บไซต์จำนวนมากมีการนำข้อมูลเรื่องนี้จาก wikipedia ไปเผยแพร่ นักจิตวิทยาแต่ละประเทศคงต้องทำงานหนักกันมากทีเดียว หากคนทั่วไปสามารถเข้าถึงข้อมูลเรื่องนี้ได้ เพราะนั่นหมายความว่าประสิทธิภาพและความเที่ยงตรงของแบบทดสอบรอร์ชาคจะลดน้อยลงไปอีก (จากเดิมที่อาจจะน้อยอยู่แล้ว)

โดยส่วนตัว แม้ผมจะไม่เห็นด้วยกับการเผยแพร่แบบทดสอบมาตรฐานของนักจิตวิทยา (อย่างน้อย ผมก็ยึดถือจรรยาบรรณก็ระบุเรื่องนี้ไว้อยู่บ้าง) แต่ผมก็เห็นด้วยว่า ถึงเวลาแล้วที่จะมีการสังคยนาแบบทดสอบที่สร้างขึ้นมาร่วมๆ 100 ปี ดังเช่นกรณีของรอร์ชาคกันเสียใหม่ ผู้ที่อ้างถึงความเสียหายจากการเผยแพร่แบบทดสอบรอร์ชาคออกสู่สาธารณะ ก็ควรคำนึงความเสียหายที่เกิดขึ้นจากความไม่มีมาตรฐานในการแปลผลแบบทดสอบนี้ด้วยเช่นกัน บางทีเรื่องนี้อาจจะไม่ใช่แค่เรื่องประโยชน์ของคนไข้ที่ต้องถูกทดสอบด้วยแบบทดสอบนี้อย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของการรักษาสถานะและอำนาจทางวิชาชีพจิตวิทยาอีกด้วย

หากสมาคมนักจิตวิทยาคลินิกไทยรู้เรื่องนี้ (ซึ่งผมคาดว่าพวกเขาน่าจะรู้?) กรณีของผมคงกลายเป็นเรื่องเด็กๆ ไปเลย พวกเขาจะทำอย่างไรเพื่อไม่ให้คนไทยเข้าถึง wikipedia หรือเว็บไซต์อื่นๆ

ผมบอกได้เลยว่า ไม่มีทาง

———-

สมภพ แจ่มจันทร์
นักจิตวิทยาการปรึกษา
Knowing Mind

ข้อมูลเพิ่มเติม

ที่มาของภาพ essayshark.com

3 thoughts on “เรื่องวุ่นๆ ของแบบทดสอบรอร์ชาค กับ ความท้าทายของวิชาชีพจิตวิทยา

  1. สวัสดีค่ะ🙂
    กิ๊บสนใจจะต่อโทด้านจิตวิทยาคลินิกน่ะค่ะ ตอนนี้เรียนอยู่ปี4แล้ว อยากจะขอคำปรึกษาเกี่ยวกับการเรียนด้านนี้ ขออนุญาตขอ Facebook พี่ได้ไหมคะ?
    หรือถ้าสะดวก add กิ๊บมาที่ https://www.facebook.com/gib.ganyagarn ก็ได้ค่ะ ขอบพระคุณล่วงหน้านะคะ ^^

  2. 1.ตรงประเด็นดีครับ ขอบคุณสำหรับขัอเขียนดีๆ
    2.ทุกเครื่องมือมีคุณและโทษ เป็นดาบสองคม ขึ้นอยู่กับว่าอยู่ในมือใคร
    3.การพัฒนาวิชาชีพ ประโยชน์สูงสุดเพื่อประชาชนน่าจะเป็นประเด็นที่ทางสมาคมคิดและพยายามดำเนินการอยู่
    4.ถึงเวลาที่ต้องจัดการสังคายนากันเสียที สังคายนา
    ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการล้มแกนความคิดหลักที่มีมาแต่เดิมแต่เป็นการปรับให้เข้ากับบริบทและยุคสมัย
    5.ทีนี้ใครจะเป็นเจ้าภาพ คนที่เป็นกลาง เป็นนักวิชาการและมาตรฐานสูงพอ?
    โดยส่วนตัวขอร่วมด้วยช่วยกันครับ
    ฉัตรมงคล จค.188

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s