Ns’Aoi พยาบาลสาวหัวใจเกินร้อย: 1.เส้นแบ่งบางๆ ระหว่างจรรยาบรรณกับสิ่งที่ควรปฏิบัติในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง

Nurse Aoi

อาโออิ พยาบาลสาวหัวใจเกินร้อย

บทความดังต่อไปนี้เป็นการนำเสนอแง่มุมบางอย่างที่ผมได้รับจากการดูละครเรื่องนี้ และพยายามเชื่อมโยงเข้าสู่แง่มุมการเรียนรู้เกี่ยวกับชีวิตและการทำงานของตน มากกว่าที่จะเป็นการวิจารณ์และประเมินค่าเนื้อหาของละคร

ตัวละครหลักทุกตัวในเรื่องล้วนมีเงื่อนปมบางอย่างในชีวิตที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งภายในจิตใจ และนำไปสู่การตัดสินใจเลือกกระทำหรือไม่กระทำบางสิ่งบางอย่าง แต่ละกรณีมีความน่าสนใจและมีแง่มุมบางอย่างให้เรียนรู้

หมายเหตุ: หากท่านไม่ต้องการทราบเนื้อหาซึ่งมีการเปิดเผยส่วนสำคัญของละคร ขอให้หยุดการอ่านแต่เพียงเท่านี้

1. เส้นแบ่งบางๆ ระหว่างจรรยาบรรณกับสิ่งที่ควรปฏิบัติในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง

ค่ำคืนหนึ่งในฤดูหนาว หิมะโปรยปราย

อาโออิอยู่ในรถพยาบาลที่กำลังนำยามาดะ-ผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุมอเตอร์ไซค์คว่ำย้ายไปยังโรงพยาบาลอื่น เนื่องจากเตียงที่โรงพยาบาลของเธอเต็ม สถานการณ์ดูเหมือนไม่มีอะไรน่าวิตก ยามาดะไม่ได้บาดเจ็บร้ายแรง เพียงแค่กระดูกที่ขาหักเท่านั้น

การเดินทางดำเนินไปอย่างเชื่องช้าเนื่องจากการจราจรที่ติดขัด และประกอบกับรถพยาบาลที่ใช้เป็นรถรับส่งผู้ป่วยทำให้ไม่มีไซเรนเพื่อเปิดขอทาง

ยามาดะกำลังนอนหลับ

อาโออิเฝ้ามองอยู่ข้างๆ

หิมะยังคงโปรยลงมา

และแล้วเหตุการณ์ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น

***

ข้างต้นเป็นฉากแรกเริ่มของละครเรื่องนี้ และเป็นเงื่อนปมที่รอการคลี่คลายของตัวละครเอกที่ชื่อมิโซระ อาโออิ

เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้อาโออิถูกย้ายจากโรงพยาบาลกลางเซย์เท็น ซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่ดีที่สุดในประเทศ ไปอยู่ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในเมืองเล็กๆ การย้ายมาทำงานที่นี่ของเธอเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวทั้งหมดในละครเรื่องนี้

อะไรคือสาเหตุที่ทำให้เธอถูกย้าย?

คำตอบก็คือ การพยายามช่วยชีวิตคน!

หน้าที่หลักของพยาบาลคือการดูแลผู้ป่วย ส่วนหน้าที่ในการรักษาเป็นของแพทย์ ดังนั้นการกระทำใดๆ ของพยาบาลที่เกี่ยวกับการรักษาผู้ป่วยต้องฟังคำสั่งจากแพทย์เป็นหลัก หากฝ่าฝืนถือเป็นการผิดจรรยาบรรณอย่างร้ายแรง

แต่อาโออิเลือกที่จะฝืนคำสั่ง เพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วย

ในความเข้าใจของผมโดยไม่ต้องเปิดพจนานุกรม จรรยาบรรณคือหลักในการปฏิบัติอันเหมาะสมที่ถูกกำหนดขึ้นให้ผู้ที่อยู่ในวิชาชีพนั้นๆ พึงปฏิบัติร่วมกัน เพื่อก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดและป้องกันความเสียหายที่เกิดขึ้นกับวิชาชีพ

แต่ไม่มีจรรยาบรรณใดสมบูรณ์แบบ และสามารถใช้เป็นแนวทางในทุกสถานการณ์ที่ผู้ปฏิบัติงานต้องเผชิญ ในทางปฏิบัติมักมีข้อขัดแย้งเกิดขึ้นเสมอระหว่างจรรยาบรรณกับสิ่งที่ควรปฏิบัติในฐานะมนุษย์คนหนึ่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งวิชาชีพที่เกี่ยวข้องกับการช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์เช่นการแพทย์และพยาบาล

เมื่อถึงเวลานั้น เราต้องเลือกว่าจะยึดถือสิ่งใด

จรรยาบรรณ หรือ คนตรงหน้าที่กำลังต้องการความช่วยเหลือ

การกระทำเพื่อประโยชน์สูงสุดแก่คนที่อยู่ตรงหน้า อาจจะหมายถึงการละเมิดจรรยาบรรณในวิชาชีพ ในอีกแง่หนึ่งก็หมายถึงความเสี่ยงที่จะเกิดความเสียหายแทนที่จะเป็นการช่วยเหลือ และผลกระทบที่ตามมามากมายมหาศาลยิ่งนัก ทั้งต่อผู้ป่วย ผู้ปฏิบัติงาน และวิชาชีพ

หากเป็นคุณล่ะ จะตัดสินใจเลือกทางใด

ความปลอดภัยของตนเองและวิชาชีพ หรือ ความเสี่ยงของการช่วยเหลือซึ่งอาจตามมาด้วยผลกระทบทางลบมากมาย

จากเหตุการณ์ตอนต้นเรื่อง ละครค่อยๆ คลี่คลายปมออกมาทีละน้อยถึงสิ่งที่อาโออิทำลงไปในคืนวันนั้น

ยามาดะปอดทะลุจากอุบัติเหตุ แรกเริ่มทางโรงพยาบาลตรวจไม่พบอาการดังกล่าว ประกอบกับเตียงที่โรงพยาบาลเต็ม ทำให้แพทย์ตัดสินใจส่งผู้ป่วยรายนี้ไปรักษาที่โรงพยาบาลอื่น

ระหว่างทางอาการปอดทะลุของเขาก็ปรากฏขึ้น

อาโออิโทรไปหาแพทย์เพื่อขอคำแนะนำ และทำทุกวิถีทางตามที่ได้รับคำสั่ง แต่อาการของยามาดะก็ยังไม่ดีขึ้น

แพทย์ที่ปรึกษายืนยันว่าไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากรอให้ถึงโรงพยาบาลและค่อยทำการรักษาต่อไป

อาการของยามาดะแย่ลงทุกขณะ ปอดของเขากำลังจะระเบิดเนื่องจากอากาศที่อัดแน่นอยู่ภายใน ทางเดียวที่จะช่วยชีวิตเขาได้คือต้องระบายอากาศออกจากปอด แต่อาโออิไม่มีสิทธิที่จะทำเช่นนั้น เพราะเธอเป็นเพียงพยาบาล หากเธอทำอะไรนอกเหนือคำสั่งและขอบเขตของวิชาชีพพยาบาลจะถือเป็นความผิดทันที

การจราจรยังคงติดขัด

เวลาของยามาดะเหลือน้อยลงทุกที

ในที่สุดอาโออิก็ตัดสินใจ

***

มิโซระ อาโออิ อายุ 23 ปี จบจากวิทยาลัยพยาบาล และเข้าทำงานเป็นพยาบาลที่แผนกฉุกเฉินโรงพยาบาลกลางเซย์เท็น

เธอตัดสินใจเป็นพยาบาลเพราะความประทับใจที่มีต่อพยาบาลคนหนึ่งที่พยายามช่วยชีวิตแม่ของเธอจนกระทั่งนาทีสุดท้ายของชีวิต พยาบาลคนนั้นก็พยายามอย่างยิ่งที่จะยื้อชีวิตแม่ของเธออย่างถึงที่สุด เพื่อจะได้มีโอกาสพบลูกสาวเป็นครั้งสุดท้ายของชีวิต ในขณะที่แพทย์ถอดใจในการรักษาไปแล้ว

อาโออิซึ่งตอนนั้นกำลังเรียนชั้นมัธยมมาไม่ทันเวลา แม่ของเธอสิ้นใจก่อนที่เธอจะมาถึง แต่มือที่ยังอุ่นอยู่ของแม่ ทำให้เธอสัมผัสได้ว่าแม่รับรู้ว่าเธออยู่ตรงนั้น

การยื้อชีวิตแม่เอาไว้ของพยาบาลผู้นี้ไม่ได้สูญเปล่า แม้ว่าเธอจะช่วยชีวิตแม่ของอาโออิไม่สำเร็จ แต่ความสำเร็จของเธอคือการสร้างพยาบาลที่ดีขึ้นมาอีกคนหนึ่งในวิชาชีพ

นี่แหละคือความสำเร็จที่แท้จริง

อาโออิมุ่งมั่นที่จะเป็นพยาบาลโดยเอาพยาบาลผู้นี้ที่พยายามช่วยชีวิตแม่ของเธอเป็นต้นแบบ คือไม่ว่าจะมีโอกาสไม่ถึงหนึ่งเปอร์เซ็นต์ แต่เธอจะพยายามช่วยชีวิตคนที่อยู่ตรงหน้าให้ถึงที่สุด

ไม่ว่าปาฏิหาริย์จะมีจริงหรือไม่

สำหรับอาโออิแล้ว ผู้ป่วยก็คือสมาชิกคนหนึ่งของครอบครัว และความทุ่มเทที่เธอมีให้ต่อวิชาชีพพยาบาลก็เกินร้อยเปอร์เซ็นต์

ว่ากันว่าช่วงที่ละครเรื่องนี้ออกฉายที่ญี่ปุ่น เด็กที่นั่นอยากเป็นพยาบาลมากขึ้น โดยดูแบบอย่างจากอาโออินั่นเอง ละครบางเรื่องไม่ได้เป็นเพียงสิ่งที่ดูเพื่อความสนุกสนานและก็ลืมเลือนไปในระยะเวลาเพียงไม่นาน แต่มันสามารถเป็นแรงบันดาลใจให้กับผู้ชมลุกขึ้นมาทำบางสิ่งบางอย่าง

ไม่ว่าในชีวิตจริง พยาบาลอย่างอาโออิจะมีสักกี่คน แต่อย่างน้อยเราก็เชื่อได้ว่ามีคนที่อยากเป็นพยาบาลอย่างเธอ พยาบาลที่ทุ่มเทให้กับการดูแลผู้ป่วยและมองผู้ป่วยเป็นเพื่อนมนุษย์ มิใช่เป็นเพียงแหล่งสร้างรายได้

***

หนึ่งปีผ่านไป หิมะโปรยลงมาอีกครั้ง

เมื่อเห็นหิมะ อาโออิมักจะนึกถึงเหตุการณ์ในคืนวันนั้น

มันเป็นเหตุการณ์ที่ไม่ควรเกิดขึ้น

แต่หากมันเกิดขึ้นอีกครั้ง เธอบอกกับทุกคนว่าเธอจะเลือกทำแบบเดิม แม้จะรู้ว่าผลที่ตามมาคืออะไรก็ตาม

การตัดสินใจของมนุษย์ไม่สามารถคำนวณได้ด้วยหลักของเหตุและผล ไม่มีกฎหรือหลักการใดๆ ที่แน่นอนตายตัว ไม่มีสิ่งใดสามารถเป็นตัวบ่งชี้การตัดสินใจและการกระทำของมนุษย์ได้ทั้งหมด ทฤษฎีทางจิตวิทยาทั้งหมดรวมกันก็ยังไม่สามารถอธิบายพฤติกรรมของมนุษย์ได้

พฤติกรรมของมนุษย์เป็นเรื่องที่ซับซ้อนเกินกว่าที่จะอธิบายด้วยทฤษฎี

หากว่ากันด้วยหลักของเหตุผล อาโออิควรจะทำตามจรรยาบรรณของวิชาชีพ เพื่อความปลอดภัยของตัวเธอเอง เพราะไม่ว่าการช่วยเหลือของเธอจะสำเร็จหรือไม่ สิ่งที่เกิดขึ้นตามมาก็ไม่เป็นผลดีกับเธอทั้งสิ้น เรียกได้ว่ามีแต่เสียกับเสีย

แต่สำหรับอาโออิ เธอมองข้ามจุดนี้ไป

สิ่งเดียวที่อยู่ในความคิดของเธอตอนนั้นคือ การช่วยเหลือผู้ป่วยที่อยู่ตรงหน้า เธอคิดอยู่เสมอว่าผู้ป่วยคือคนในครอบครัว และปฏิบัติต่อพวกเขาด้วยความรักและเอาใจใส่

น่าคิดตรงที่หากเรายังยึดถือบทบาทของความเป็นแพทย์ พยาบาล รวมถึงวิชาชีพใดๆ ก็ตามที่เราปฏิบัติอยู่ และยังคงมองว่าคนที่อยู่ตรงหน้าเป็นเพียงผู้ป่วยหรือเป็นคนแปลกหน้าที่ไม่มีความหมายใดๆ หากเป็นเช่นนั้น เราจะเข้าใจพวกเขาได้อย่างแท้จริงหรือ

ท้ายที่สุดแล้ว บทบาทที่เราพึงมีต่อกันและกันคือเพื่อนมนุษย์คนหนึ่งที่พร้อมจะเอื้อเฟื้อและเกื้อกูลซึ่งกันและกัน บทบาททั้งหลายล้วนเป็นเพียงสิ่งสมมติ ที่บางทีก็มีประโยชน์ แต่บางครั้งก็เป็นตัวปิดกั้นความรู้สึกดีๆ ที่เรามีให้แก่กันและกัน

ในรถพยาบาลท่ามกลางหิมะโปรยในคืนวันนั้น

อาโออิตัดสินใจช่วยเหลือยามาดะ ด้วยการเจาะปอดของเขาเพื่อระบายอากาศออก

การเจาะปอดของผู้ป่วยเป็นความเสี่ยงอย่างยิ่ง ในรถพยาบาลที่เครื่องมือไม่พร้อม และที่สำคัญเธอเป็นเพียงพยาบาล ไม่ใช่แพทย์ ความเป็นความตายสามารถเกิดขึ้นได้พอๆ กัน

เธอค่อยๆ บรรจงแทงเข็มลงไปที่ปอดของเขา ทีละเข็มๆ อย่างเชื่องช้า ท่ามกลางการลุ้นสุดตัวของคนขับรถ และแพทย์ที่โรงพยาบาล

อากาศระบายออกมาจากปอดได้สำเร็จ

ยามาดะรอดชีวิต

แต่อาโออิถูกย้ายที่ทำงาน

นี่คือผลตอบแทนที่เธอได้รับจากการช่วยเหลือคน แต่ฝ่าฝืนจรรยาบรรณ

ถึงจะเป็นเช่นนั้น เธอก็ยังคงย้ำว่า “ถ้าเกิดเหตุการณ์แบบนี้ขึ้นอีก ฉันก็จะเลือกทำแบบเดิม”

***

ถึงที่สุดแล้ว จรรยาบรรณก็ใช่ว่าจะไม่มีความหมายเสียเลย

หากผู้ปฏิบัติงานทุกคนเลือกกระทำสิ่งใดๆ ตามใจโดยไม่มีหลักเกณฑ์รองรับ ย่อมเกิดผลเสียมากกว่าผลดีเป็นแน่

ในกรณีของอาโออิ คิดในมุมกลับ หากการช่วยเหลือของเธอไม่สำเร็จและผู้ป่วยรายนี้เสียชีวิต ผลที่ตามมาคืออะไร

แน่นอน อาโออิจะกลายเป็นผู้ถูกกล่าวหาว่าทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต แม้ว่าเขาอาจจะต้องเสียชีวิตอยู่แล้วก็ตามหากเธอไม่ช่วย นอกจากนี้ โรงพยาบาลและวงการแพทย์จะต้องเสื่อมเสียชื่อเสียงจากกรณีที่เกิดขึ้น

และในความเป็นจริงที่มิใช่ละคร หากเราไม่ใช่ผู้ที่เชี่ยวชาญอย่างแท้จริงในด้านนั้นๆ เราจะแบกรับความเสี่ยงที่เกินกำลังขนาดนี้ไหวไหม หากจะช่วยเหลือใครสักคนหนึ่ง

คุณเป็นคนที่ว่ายน้ำไม่เก่ง หากมีคนกำลังจะจมน้ำ และบริเวณนั้นไม่มีคนรอบข้างหรืออุปกรณ์ในการช่วยเหลือใดๆ อยู่เลย คุณจะกระโดดลงไปช่วยเขาไหม

คำตอบที่ผมให้กับตัวเองคือ ความเงียบ

ผมผิดหวังที่ไม่สามารถตอบตนเองอย่างเต็มปากเต็มคำแบบฮีโร่คือ ฉันต้องกระโดดน้ำไปช่วยชีวิตคนที่อยู่ตรงหน้า แม้ว่าฉันจะว่ายน้ำไม่เก่ง หรือหากจะตอบแบบปราศจากความรับผิดชอบว่าฉันทำอะไรไม่ได้ คงทำได้เพียงเฝ้าดูและลุ้นให้เขารอดชีวิต ผมก็ตอบไม่ได้เช่นกัน

แต่มันก็คือความจริงที่ผมปฏิเสธไม่ได้

บางทีก่อนที่เราจะตอบคำถามนี้ได้ เราคงต้องเผชิญกับสถานการณ์ดังกล่าวเสียก่อน

เมื่อนั้นหัวใจของเราจะตอบได้เองว่าเราจะ “เลือก” ทางใด

เกี่ยวกับละครเรื่องนี้

Nurse Aoi หรือในชื่อไทยว่า “อาโออิ พยาบาลสาวหัวใจเกินร้อย” เป็นละครของญี่ปุ่นที่ดัดแปลงจากหนังสือการ์ตูนชื่อเดียวกันของโคชิโนะ เรียว นำแสดงโดยอิชิฮาระ ซาโตมิ (ผลงานละครก่อนหน้านี้ที่สร้างชื่อให้กับเธอคือ H2) ออกฉายเมื่อต้นปี 2006 รวมทั้งสิ้น 11 ตอน และตอนพิเศษอีก 1 ตอน ส่วนฉบับการ์ตูน ที่ญี่ปุ่นวางจำหน่ายแล้ว 18 เล่ม (ยังไม่จบ) โดยสำนักพิมพ์ Kodansha ส่วนในไทยออกมาแล้ว 3 เล่ม โดยสำนักพิมพ์ NED